Δευτέρα, 24 Νοεμβρίου 2014

Η "μαύρη λίστα" του Χόλιγουντ



Το Αμερικανικό Κογκρέσο καταδικάζει με συντριπτική πλειοψηφία δέκα καλλιτέχνες του Χόλιγουντ που αρνούνται να συνεργαστούν με την Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών του γερουσιαστή Τζόζεφ Μακάρθι και να καταδώσουν συναδέλφους τους κομμουνιστές.

Την επόμενη μέρα οι διευθυντές των εταιρειών του Χόλιγουντ αποφάσισαν ότι οι δέκα καλλιτέχνες θα απολυθούν από τις εταιρείες τους χωρίς αποζημίωση και δεν θα ξαναπροσληφθούν από κανέναν μέχρι να καταστεί σαφές ότι δεν είναι κομμουνιστές. Η "μαύρη λίστα" του Χόλιγουντ ήταν γεγονός και έμελλε να εμπλουτιστεί περαιτέρω κατά τις επόμενες δεκαετίες.
Διαβάστε περισσότερα »

Σάββατο, 1 Νοεμβρίου 2014

Μαρδοχαίος Φριζής: Ο ήρωας αξιωματικός που σκοτώθηκε καβάλα στο άλογό του


Ο Μαρδοχαίος Φριζής ήταν Έλληνας αξιωματικός εβραϊκής καταγωγής, ήρωας του Ελληνοϊταλικού Πολέμου του 1940 και ένας από τους ευφυέστερους αξιωματικούς του ελληνικού στρατού. Όταν ο ίδιος και οι άνδρες του δέχθηκαν επίθεση από ιταλικά αεροπλάνα ο Φριζής διέταξε τους υπόλοιπους να καλυφθούν στα χαρακώματα. Ο ίδιος όμως παρέμεινε έφιππος προκειμένου να μην πανικοβληθούν οι στρατιώτες του από τη σφοδρότητα της επίθεσης. Έτσι, έγινε εύκολος στόχος των ιταλικών αεροπλάνων που τον σφυροκόπησαν και τον αποτελείωσαν με μια βόμβα.


Ο Μαρδοχαίος Φριζής γεννήθηκε το 1893 στη Χαλκίδα σε πολύτεκνη οικογένεια. Το όνειρό του ήταν να γίνει αξιωματικός. Έδωσε εξετάσεις στη Σχολή Ευελπίδων, αλλά εγκατέλειψε τη σχολή. Γι' αυτό υπάρχουν δύο εκδοχές: α) ότι θεώρησε υποτιμητικό το ότι δεν ήρθε πρώτος και β) ότι εξαιτίας του ιουδαϊκού θρησκεύματος δεν έγινε δεκτός. Έδωσε εξετάσεις στο πανεπιστήμιο και πέτυχε στη Νομική. Την περίοδο εκείνη συνδέθηκε με τον Κονδύλη, στον οποίο εξέφρασε την επιθυμία του «να γίνει στρατιώτης». Μπήκε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών, από την οποία αποφοίτησε το 1916. Έλαβε μέρος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην εκστρατεία στην Ουκρανία, και στη μικρασιατική εκστρατεία, όπου, κατά την υποχώρηση, πιάστηκε αιχμάλωτος στη Σμύρνη. Εβραίοι της πόλης πληροφορήθηκαν το γεγονός και συγκέντρωσαν χρήματα για να τον απελευθερώσουν, εκείνος όμως αρνήθηκε λέγοντας «Ό,τι είναι να γίνει θα γίνει για όλους». Ένα χρόνο αργότερα αφέθηκε ελεύθερος μαζί με τους υπόλοιπους Έλληνες αξιωματικούς. Το 1936 μετατέθηκε στην Κρήτη και του ανατέθηκε ο τομέας λογοκρισίας επί του Τύπου. Μετατέθηκε στο Δελβινάκι με την αιτιολογία ότι «δεν έκανε σωστά τη δουλειά του». Στο Δελβινάκι συνδέθηκε με τον Μητροπολίτη Ιωαννίνων και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπο Σπυρίδωνα, ο οποίος τον επισκεπτόταν συχνά για να παίξουν σκάκι.

Ο Μ. Φριζής με τη σύζυγό του

Στον Πόλεμο του '40

Πριν ακόμη κηρυχθεί ο πόλεμος, ο Φριζής είχε εκπονήσει σχέδιο απώθησης του εχθρού σε περίπτωση επίθεσης, το οποίο είχε εγκριθεί από τον Παπάγο. Το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1940 τον βρήκε διοικητή του υποτομέα Δελβινακίου της 8ης Μεραρχίας. Η άμυνα του μετώπου Ηπείρου είχε ανατεθεί εξ ολοκλήρου στην 8η Μεραρχία. Η γραμμή άμυνας άρχιζε στα αριστερά από τα παράλια σύνορα Ελλάδας-Αλβανίας και στα δεξιά στηριζόταν στον Σμόλικα. Η διαταγή της 23ης Σεπτεμβρίου 1940 καθόριζε ότι "η Μεραρχία απεφάσισε να παρασύρη τον αντίπαλο επί της οργανωμένης άριστα τοποθεσίας Ελαία-Καλαμά κι από εκεί με αντεπιθέσεις να τον απορρίψη πέραν των συνόρων". Το σχέδιο όριζε ότι οι μονάδες προκάλυψης θα εκτελούσαν μαχόμενες υποχωρητικούς ελιγμούς μέχρι τη γραμμή άμυνας, παρασύροντας στην υποχώρησή τους τον εχθρό. Εκεί, οι μονάδες προκαλύψεως θα περνούσαν στα μετόπισθεν σαν εφεδρείες. 

Η 8η Μεραρχία ήταν την 27η Οκτωβρίου πανέτοιμη και πλήρως επιστρατευμένη. Μάλιστα το 39ο Σύνταγμα Ευζώνων Μεσολογγίου είχε προεπιστρατευθεί και πορευόταν προς την Ήπειρο για να ενταχθεί στην 8η Μεραρχία, ενώ την 28η Οκτωβρίου ήταν στο Αγρίνιο. Η διοίκηση των ελληνικών δυνάμεων ανατέθηκε στον Βασίλειο Βραχνό. Όταν άρχισε ο πόλεμος, οι 1.800 άνδρες του Δαβάκη αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν υπό την πίεση των 11.000 ανδρών της μεραρχίας ΤΖΟΥΛΙΑ, ενώ ο Δαβάκης τραυματίστηκε την έκτη ημέρα και αποχώρησε τραυματισμένος από το μέτωπο. Η ΤΖΟΥΛΙΑ επιτέθηκε με δύο έμβολα γύρω από τον Σμόλικα. Από την ΒΑ πλευρά επιτέθηκε με το 75% των δυνάμεών της (Βόρειο Συγκρότημα), ενώ το υπόλοιπο (Νότιο Συγκρότημα) επετέθη ΝΑ του Σμόλικα. Αν πετύχαινε η δράση του Νοτίου Συγκροτήματος της ΤΖΟΥΛΙΑ, θα απέκοπτε τον στρατό Ηπείρου με κίνδυνο κυκλώσεως της 8ης Μεραρχίας. Για την άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος, ο Κατσιμήτρος διατάζει, την 31η Οκτωβρίου το βράδυ, τον Υποτομέα Αώου (Τάγμα Προκαλύψεως Κονίτσης) να συμπτυχθή νοτίως του Αώου βόρεια από το Βρυσοχώρι και να συνδεθή με το Απόσπασμα Μετσόβου, το οποίο εφεξής θα ανήκει στην 8η Μεραρχία. Έτσι, την 31η Οκτωβρίου το βράδυ, ο Υποτομέας Αώου και το Απόσπασμα Μετσόβου μαζί, αποτέλεσαν το Απόσπασμα Αώου του οποίου διοικητής ετέθη ο Αντισυνταγματάρχης Μαρδοχαίος Φριζής με στόχο την παρεμπόδιση του Νοτίου Συγκροτήματος της ΤΖΟΥΛΙΑ να κυκλώσει την 8η Μεραρχία περνώντας τον Αώο. Στις 10 Νοεμβρίου πήρε εντολή να κινηθεί στη δεξιά πλευρά του μετώπου για να σταματήσει την υποχώρηση. Τα κατάφερε και ταυτόχρονα προετοίμασε τους στρατιώτες του για την αντεπίθεση. Η ομάδα του Φριζή ήταν επίσης αυτή που συνέλαβε τους πρώτους αιχμαλώτους πολέμου - περίπου 700 Ιταλούς - και που κράτησε τη γέφυρα του Καλαμά απωθώντας τους «Κενταύρους». Στις 10 Νοεμβρίου στη διάβαση "Κλέφτης" οι Αλπινιστές του 9ου Συντάγματος, απελπισμένοι και εξουθενωμένοι, παραιτήθηκαν του αγώνα και σκορπίστηκαν προς Νότο, αφού εγκατέλειψαν κάθε είδους πολεμικό υλικό, νεκρούς και τη σημαία του 3ου Τάγματος του 9ου Συντάγματος Αλπινιστών. Η Χ Ομάδα Αναγνωρίσεως καταδίωξε τα απομεινάρια του 1ου Τάγματος του 9ου Συντάγματος, όπου έπεσε μαχόμενος ο διοικητής του 9ου Συντάγματος της Τζούλια. Δεκάδες Αλπινιστές, σκόρπιοι και πεινασμένοι, παραδίδονταν όλη την ημέρα σε τμήματα της Μεραρχίας Ιππικού. Το Απόσπασμα Σπηλιωτοπούλου συνέλαβε 60 αιχμαλώτους. Ο Μαρδοχαίος Φριζής, υλοποιώντας τη διαταγή του Β΄ Σώματος Στρατού της 7ης Νοεμβρίου για περικύκλωση της ΤΖΟΥΛΙΑ, διέταξε μία Ημιλαρχία της 1ης Επιλαρχίας του 3ου Συντάγματος Ιππικού να καταδιώξει τα απομεινάρια του 8ου Συντάγματος της ΤΖΟΥΛΙΑ προς Κόνιτσα, ενώ ο 2ος Λόχος του Τάγματος Κονίτσης θα τους περίμενε στο ύψωμα Σουσνίτσα κοντά στο χωριό Ελεύθερο. Οι Αλπινιστές αιφνιδιάστηκαν από την ενέδρα και είχαν 300 νεκρούς. 700 αλπινιστές από το 8ο Σύνταγμα παραδόθηκαν. Οι υπόλοιποι Αλπινιστές που ξέφυγαν, περίπου 7.500 άνδρες, πέρασαν στην Κόνιτσα και από εκεί, μαχόμενοι και με μεγάλες απώλειες, για ανασυγκρότηση στην Πρεμετή, όπου στις 15 Νοεμβρίου ήταν πάλι ετοιμοπόλεμοι υπό τον Στρατηγό Νάσσι. Στη συνέχεια ο Μαρδοχαίος Φριζής ελευθέρωσε την Κόνιτσα και προχώρησε στο αλβανικό έδαφος, ανακόπτοντας την προέλαση των Ιταλών και επιτυγχάνοντας την αναστροφή του μετώπου.


Ο θάνατός του

Στις 5 Δεκεμβρίου, βορειοανατολικά της Πρεμετής, ο Φριζής και οι άνδρες του δέχθηκαν επίθεση από ιταλικά αεροπλάνα. Ο Φριζής έδωσε εντολή στους στρατιώτες του να πέσουν στα χαρακώματα, παρ' όλα αυτά, για να μην υπάρξει πανικός στους στρατιώτες, ο ίδιος παρέμεινε καβάλα στο άλογό του και συνέχισε να τους εμψυχώνει. Ως καβαλάρης έγινε εύκολος στόχος για τα εχθρικά αεροπλάνα. Στην αρχή δεχτηκε βολές από το αεροπορικό πολυβόλο και έπειτα μία βόμβα τον αποτελείωσε. Σύμφωνα με αφήγηση του εγγονού του, επίσης Μαρδοχαίου Φριζή, ο ιερέας του στρατεύματος τού έκλεισε τα μάτια με την επιθανάτια εβραϊκή προσευχή: «Άκουσε Ισραήλ, ο Κύριος ο Θεός σου, ο Κύριος είναι ένας».

Μετά θάνατον τιμές

Μετά τη θυσία του Φριζή, ο Μεταξάς και οι επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων έστειλαν συλλυπητήρια τηλεγραφήματα στα οποία τον υμνούσαν για το θάρρος και την ανδρεία του. Προτομές του έχουν τοποθετηθεί έξω από το Πολεμικό Μουσείο στο Καλπάκι, στη γενέτειρά του τη Χαλκίδα και στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών. Μια οδός του Δήμου Αθηναίων, κοντά στα σύνορα με το Ψυχικό, φέρει, επίσης, το όνομά του. Τα οστά του αναγνωρίστηκαν στην Αλβανία το 2002 και η σορός του βρίσκεται πια στο Ισραηλιτικό Νεκροταφείο Θεσσαλονίκης. Έχουν εκφραστεί διχογνωμίες ως προς το αν έπεσε με τον βαθμό του Συνταγματάρχη, που του απονεμήθηκε επ' ανδραγαθία για τη νίκη επί της ΤΖΟΥΛΙΑ, ή με τον βαθμό του Αντισυνταγματάρχη και ο βαθμός του Συνταγματάρχη του αποδόθηκε τιμητικά μετά θάνατον, και κατά συνέπεια με το αν ήταν ο πρώτος ανά βαθμό ανώτερος αξιωματικός που έπεσε στον ελληνοϊταλικό μέτωπο. Πάντως κανείς δεν αμφισβητεί τη φιλοπατρία, το ακέραιο ήθος του, τον ηρωισμό και την προσφορά του.


Διαβάστε περισσότερα »

Τετάρτη, 29 Οκτωβρίου 2014

Οι "επώνυμοι" στην πρώτη γραμμή

Πολλοί πνευματικοί άνθρωποι της εποχής έδωσαν πρώτοι το παρών στην πρώτη γραμμή του μετώπου του του Ελληνοϊταλικού Πολέμου του 1940-1941.



Ο λογοτέχνης Γιώργος Θεοτοκάς ("Αργώ") για να τον δεχτούν εθελοντή το ζήτησε ως ρουσφέτι από τον στρατηγό Σέργιο Γυαλίστρα. Ο Οδυσσέας Ελύτης κατατάχθηκε σαν ανθυπολοχαγός στην πρώτη γραμμή ("Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας"). Ο λογοτέχνης Ανδρέας Καραντώνης, ο ακαδημαϊκός Άγγελος Βλάχος (έγραψε "Το Μνήμα της Γριάς"), οι συγγραφείς Άγγελος Τερζάκης ("Ελληνική Εποποιία 1940-41), Λουκής Ακρίτας ("Οι Αρματωμένοι"), Γιάννης Μαγκλής, Διονύσιος Ρώμας (μετέπειτα βουλευτής), ο πολιτικός και υπουργός Γεώργιος Καρτάλης, ο βαρύτονος Ευάγγελος Μαγκλιβέρας, οι τενόροι Γ. Τουμπακάρης (έπεσε μαχόμενος ηρωικά) και Κώστας Σάμιος, οι ζωγράφοι Σπύρος Βασιλείου και Γιάννης Τσαρούχης (κρατούσε πάντα στα χέρια του μια δική του εικόνα της Παναγίας), οι ηθοποιοί Λάμπρος Κωνσταντάρας (τραυματίστηκε σε μάχη και όταν έγινε καλά ζήτησε να τον ξαναστείλουν στην πρώτη γραμμή), Διονύσης Παπαγιαννόπουλος (έφεδρος ανθυπολοχαγός στην πρώτη γραμμή), Ντίνος Ηλιόπουλος (ασυρματιστής του πυροβολικού), Παντελής Ζερβός (λοχίας στην πρώτη γραμμή), Νίκος Σταυρίδης (τραυματιοφορέας), Λυκούργος Καλλέργης, Θάνος Κωτσόπουλος, Μάνος Κατράκης, Στέλιος Βόκοβιτς, Γκίκας Μπινιάρης, Νάσος Χριστογιαννόπουλος, Φρίξος Θεοφανίδης, Μάκης Τζίνης, Στέφανος Πήλιος. Όλοι με ψυχή λέοντα στην πρώτη γραμμή. Δύο γενναίοι ηθοποιοί που σκοτώθηκαν ήταν οι Δήμος Αυγείας και Πάνος Παπακυριακόπουλος (ο γνωστός ως Πάνος Ντόλης).



Ο έφεδρος ανθυπολοχαγός Διονύσης Παπαγιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα »

Τρίτη, 28 Οκτωβρίου 2014

Το "ΟΧΙ" των Ελλήνων, 1940

Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940 ο Ιταλός πρεσβευτής, Εμμανουέλε Γκράτσι, έφευγε από την ελληνική πρωθυπουργική κατοικία στην Κηφισιά απογοητευμένος, καθώς γνώριζε ότι η χώρα του, που επεδίωκε έναν φθινοπωρινό στρατιωτικό περίπατο στην Ελλάδα, πλέον θα είχε να αντιμετωπίσει μια οργανωμένη αντίσταση, καθώς η ελληνική στάση απέναντι στο ιταλικό τελεσίγραφο ήταν ξεκάθαρα αρνητική. Ο πόλεμος μόλις είχε αρχίσει.


Προέλασις, Αλέξανδρος Αλεξανδράκης


Το χρονικό της ημέρας του "ΟΧΙ"

03:00: Επιδίδεται από τον πρέσβη της Ιταλίας στην Αθήνα, Εμμανουέλε Γκράτσι, στον Έλληνα πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά, τελεσίγραφο με το οποίο η ιταλική κυβέρνηση ζητούσε "το δικαίωμα να καταλάβη διά των Ενόπλων αυτής Δυνάμεων, κατά την διάρκειαν της σημερινής προς την Αγγλίαν ρήξεως, ωρισμένα στρατηγικά σημεία του ελληνικού εδάφους". Απέναντι σ' αυτή την ιταλική φασιστική απαίτηση, που ουσιαστικά σήμαινε την υποταγή της χώρας, η Ελλάδα διά του πρωθυπουργού της, αρνήθηκε να συναινέσει, πράξη που μεταφράστηκε στο ιστορικό "ΟΧΙ".

04:00: Ο διοικητής της VIII Μεραρχίας, υποστράτηγος Χαράλαμπος Κατσιμήτρος, πληροφορείται τηλεφωνικώς από το ΓΕΣ την παρακάτω ανακοίνωση: "Ο Ιταλός πρεσβευτής την 03:00, διά διακοινώσεώς του προς την Ελληνικήν Κυβέρνησιν, εζήτησε να εισέλθωσι, σήμερον την 6ην πρωινήν, τα ιταλικά στρατεύματα εις το ημέτερον έδαφος και ότι εν περιπτώσει αρνήσεως θα εισέλθωσι διά της βίας. Η Κυβέρνησις απέρριψε την αίτησιν ταύτην του Ιταλού πρέσβεως και διατάσσει αντίστασιν μέχρις εσχάτων."

05:30: Μισή ώρα πριν την εκπνοή του τελεσιγράφου που επιδόθηκε αρχίζει η ιταική εισβολή (XXV Σώμα Στρατού Τσαμουριάς) στην Ήπειρο με 7 φάλαγγες. Στην περιοχή της Πίνδου, η ιταλική Μεραρχία Τζούλια προσβάλλει από τις 05:00 τα προωθημένα τμήματα του Αποσπάσματος Πίνδου με 5 φάλαγγες. Στην περιοχή της βορειοδυτικής Μακεδονίας ο ιταλικός στρατός περιορίζεται σε εκτέλεση πυρών πυροβολικού. Η ιταλική αεροπορία παρέχει υποστήριξη στους εισβολείς και επιπλέον βομβαρδίζει τις περιοχές του Ναυστάθμου Σαλαμίνας, του Σκαραμαγκά Πειραιά και των Πατρών.

Ο ελληνικός στρατός ήταν από καιρό έτοιμος για ενδεχόμενη εχθρική εισβολή τόσο σε επίπεδο πολεμικής προπαρασκευής όσο και σε επίπεδο πληροφοριών μέσω της αντικατασκοπείας.

Οι ιταλικές ένοπλες δυνάμεις κλήθηκαν να επιτεθούν σε ένα έδαφος με δύσκολη ορεινή μορφολογία που δεν γνώριζαν καθόλου. Ενώ το ηθικό τους ενισχυόταν μόνο από τις φασιστικές πομφόλυγες του "Ντούτσε" που τους καλούσε να πολεμήσουν για μια νέα ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Αντίθετα, οι Έλληνες πολεμιστές μάχονταν κυριολεκτικά "υπέρ βωμών και εστιών". Πολεμούσαν για τις γυναίκες, τα παιδιά τους και την ίδια τους την ύπαρξη. Ο πόλεμος του '40 είναι μια από τις εξαιρετικά σπάνιες στιγμές εθνικής ομοψυχίας που επέδειξε ποτέ αυτός ο φύσει ατίθασος λαός. Και η ομοψυχία αυτή ήταν που οδήγησε στην καθήλωση ενός τόσο ισχυρού εχθρού όπως ο δυναμικός ιταλικός στρατός, αλλά και στη μετέπειτα ηρωική αντίσταση απέναντι στις μηχανοκίνητες γερμανικές. μεραρχίες.



Διαβάστε περισσότερα »

Δευτέρα, 27 Οκτωβρίου 2014

Η Πορεία προς τη Ρώμη, 1922

Στις 27 Οκτωβρίου 1922 ο Μπενίτο Μουσολίνι και οι μελανοχίτωνες φασίστες του ξεκινούν από τη Νάπολη για να πραγματοποιήσουν τη Μεγάλη Πορεία προς τη Ρώμη για την κατάληψη της εξουσίας. Ουσιαστικά επρόκειτο περί ενός ψευδοπραξικοπήματος καθώς όταν δύο μέρες αργότερα (29 Οκτωβρίου) 25.000 μελανοχίτωνες έφτασαν στην "αιώνια πόλη" ο βασιλιάς της Ιταλίας, Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ΄, όχι μόνο δεν προέβαλε καμία αντίσταση, αλλά τουναντίον όρκισε αμέσως τον Μουσολίνι πρωθυπουργό.

Ο Μουσολίνι ανήλθε στην εξουσία με καθ' όλα νόμιμο τρόπο, καθώς είχε κερδίσει πολλές συμπάθειες στους μέχρι τότε κρατούντες κι έτσι η κυβερνητική αλλαγή συντελέστηκε με τον πλέον συνταγματικό αλλά και ανώδυνο τρόπο. Για ένα μικρό διάστημα κυβέρνησε δημοκρατικά, κερδίζοντας μια εκλογική αναμέτρηση τον Απρίλιο του 1924 με το εντυπωσιακό 64%. Στις 31 Οκτωβρίου 1926 ο "Ντούτσε", εκμεταλλευόμενος μια απόπειρα δολοφονίας εναντίον του, κατάργησε και τις τελευταίες πολιτικές ελευθερίες των Ιταλών και εγκαθίδρυσε το σκληρό φασιστικό καθεστώς του που θα διαρκούσε μέχρι την απόβαση των Συμμάχων στη Σικελία, στις 10 Ιουλίου 1943.



Διαβάστε περισσότερα »

Κυριακή, 28 Σεπτεμβρίου 2014

Εθνικός Διχασμός, 1916

Ο Βενιζέλος και ο Κωνσταντίνος τον καλό καιρό των Βαλκανικών Πολέμων του 1912-1913, τότε που συνεργάζονταν σχεδόν αρμονικά.

Στις 28 Σεπτεμβρίου 1916 η Ελλάδα βρίσκεται με δύο αντίπαλες κυβερνήσεις, μία στη Θεσσαλονίκη υπό τον Ελευθέριο Βενιζέλο και άλλη στην Αθήνα υπό την επιρροή του βασιλιά Κωνσταντίνου. Αιτία, η διχογνωμία των δύο ανδρών για το αν η χώρα έπρεπε να συνταχθεί ή όχι με τις δυνάμεις της Αντάντ κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου.

Ο Βενιζέλος θεωρούσε απαραίτητη τη συμπαράταξη στο πλευρό της Αντάντ (Αγγλία, Γαλλία), καθώς πίστευε ότι αυτή θα ήταν η νικηφόρα συμμαχία, από τη συμμετοχή της στην οποία η Ελλάδα θα μπορούσε να αποκομίσε μεγάλα εδαφικά οφέλη. Ο Κωνσταντίνος από την άλλη υποστήριζε τη διατήρηση ουδέτερης στάσης από τη μεριά της Ελλάδας, καθώς δεν ήθελε να έλθει αντιμέτωπος με τον κάιζερ της Γερμανίας, Γουλιέλμο Β΄, ο οποίος ήταν αδελφός της συζύγου του Κωνσταντίνου, βασίλισσας Σοφίας. Ο βασιλιάς θεωρούσε ότι νικήτριες του πολέμου θα αναδεικνύονταν οι Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανία, Αυστροουγγαρία, αργότερα προσχώρησαν η Βουλγαρία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία).

Εν τέλει, ο Βενιζέλος επικράτησε και η Ελλάδα εισήλθε στη μεγάλη σύρραξη όταν αυτή έφτανε στο τέλος της, μόλις το 1917. Το τέλος του πολέμου βρήκε τη χώρα με το μέρος των νικητών Συμμάχων της Αντάντ, που της προσέφεραν τα αλύτρωτα εδάφη της ελληνικής Ιωνίας. Οι ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις που θα ακολουθήσουν όμως θα είναι καταστροφικές για τα ελληνικά συμφέροντα και το μεγάλο όνειρο της απελευθέρωσης των χαμένων πατρίδων, που έγινε για λίγα χρόνια πραγματικότητα, θα θαβόταν μαζί με αυτές κάτω από τα ερείπια της μικρασιατικής καταστροφής του 1922.

Ο εθνικός διχασμός διήρκεσε για τουλάχιστον για δύο δεκαετίες και πλήγωσε βαθιά τους Έλληνες, που ποτέ μέχρι τότε δεν είχαν συσπειρωθεί με φανατισμό γύρω από δύο τόσο έντονες πολιτικές προσωπικότητες. Ιστορικά, το κεφάλαιο αυτό θα κλείσει με τον πιο απόλυτο τρόπο. Με την επιβολή της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά, τον Αύγουστο του 1936.
Διαβάστε περισσότερα »

Σάββατο, 27 Σεπτεμβρίου 2014

Η δολοφονία του Καποδίστρια, 1831


Στις 27 Σεπτεμβρίου του 1831 δολοφονείται στο Ναύπλιο ο κυβερνήτης της Ελλάδας, Ιωάννης Καποδίστριας.

Ο κυβερνήτης δολοφονήθηκε έξω από την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα, καθώς πήγαινε να παρακολουθήσει την κυριακάτικη θεία λειτουργία. Δράστες ήταν ο Κωνσταντίνος και Γεώργιος Μαυρομιχάλης, αδελφός και γιος του ηγέτη της Μάνης Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, αντίστοιχα.

Τον Καποδίστρια συνόδευε ο Κρητικός μονόχειρας σωματοφύλακάς του Γεώργιος Κοζώνης, ο οποίος πυροβόλησε τον Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη. Τον τελευταίο τον αποτελείωσε ο όχλος, το δε πτώμα του πετάχθηκε στο λιμάνι. Ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης κατέφυγε στη γαλλική πρεσβεία, από όπου και παραδόθηκε στις αρχές για να δικαστεί ύστερα από την επιμονή του πλήθους που είχε συγκεντρωθεί και απειλούσε να κάψει την πρεσβεία. Τελικώς καταδικάστηκε σε θάνατο και τουφεκίστηκε λίγες μέρες αργότερα. Ο τραγικός θάνατος του Καποδίστρια βύθισε σε θλίψη τον γεωργικό πληθυσμό, ενώ αντίθετα στην Ύδρα δέχτηκαν την είδηση με πανηγυρισμούς.

Υποστηρίζεται ότι καταλυτικό ρόλο στην δολοφονία του διαδραμάτισαν οι ξένες δυνάμεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά την παρέλευση τόσο μεγάλου χρονικού διαστήματος, ο φάκελος για τη δολοφονία του Καποδίστρια στα βρετανικά αρχεία παραμένει ακόμη απόρρητος. Στο σχεδιασμό της συνομωσίας φαίνεται πως πρωτοστάτησε ο Γάλλος στρατηγός Gerard, διοικητής τότε του τακτικού στρατού που επιχείρησε να οργανώσει ο ίδιος ο Καποδίστριας. Δύο ολόκληρους μήνες πριν από τη δολοφονία, οι αξιωματικοί του γαλλικού εκστρατευτικού σώματος στην Πελοπόννησο, στις μεταξύ τους συζητήσεις, δεν αμφέβαλλαν καθόλου ότι πλησίαζε η ημέρα της δολοφονίας ή απλώς της ανατροπής του κυβερνήτη.

Μετά τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια τη θέση του κυβερνήτη ανέλαβε για κάποιο διάστημα ο αδερφός του, Αυγουστίνος Καποδίστριας, ως πρόεδρος της Διοικητικής Επιτροπής που διόρισε η Γερουσία. Τη σορό του Καποδίστρια μετέφερε ο αδερφός του στην Κέρκυρα, όπου και ενταφιάστηκε στη Μονή Πλατυτέρας. Ως κυβερνήτης, ο Καποδίστριας αρνήθηκε να δεχθεί μισθό, όπως επίσης αρνήθηκε χρηματική αποζημίωση από τον Τσάρο για να μην κατηγορηθεί από τους αντιπάλους του για μεροληψία απέναντι στη Ρωσία, ενώ διέθεσε όλη του την περιουσία για τους σκοπούς του κράτους.
Διαβάστε περισσότερα »